Eindejaarstips 2026: Estate planning / privé

Het einde van het jaar komt in zicht. Een goed moment om je fiscale positie nog eens door te lichten. Deze special bestaat uit 68 belastingtips voor 2026 en de aanloop naar 2027, onderverdeeld in verschillende onderwerpen. Lees hier de eindejaarstips m.b.t. estate planning / privé, of download de volledige special als pdf.

48. Gebruik de schenkingsvrijstelling van 2026

Wil je geld schenken? Door nog in 2026 een schenking te doen en een volgende schenking in 2027, kun je de vrijstellingen van twee kalenderjaren benutten. In 2026 mogen ouders samen € 6.908 belastingvrij aan een kind schenken. Voor andere schenkers is de jaarlijkse vrijstelling € 2.769. Zorg dat de schenking werkelijk tot stand komt en houd rekening met de verwerkingstijd van de bank. Controleer ook de gevolgen voor het vermogen en eventuele toeslagen van de ontvanger; een schenking is niet in alle situaties alleen maar voordelig.

Tip
Een kind van 18 tot en met 40 jaar kan onder voorwaarden in 2026 eenmalig € 33.129 vrijgesteld ontvangen; de 40e verjaardag zelf telt nog mee. Controleer ook of niet eerder een verhoogde vrijstelling voor een schenking van de ouders is gebruikt. Die vrijstelling vervangt de gewone jaarvrijstelling en moet in een aangifte worden gevraagd.

49. Betaal de rente op je papieren schenking

Heb je bij notariële akte geschonken en het bedrag schuldig erkend? Controleer of je de verschuldigde rente over 2026 daadwerkelijk betaalt. Om de schuld voor de erfbelasting in aanmerking te laten komen, moet je in beginsel jaarlijks ten minste 6% rente aan de ontvanger betalen. Alleen bijschrijven bij de schuld is niet hetzelfde als rente betalen. Laat het bedrag en het betaalmoment aansluiten op de akte en rond de betaling tijdig af. Bewaar de bankafschriften als bewijs; die kunnen later van belang zijn bij de afwikkeling van de nalatenschap.

Let op!
Een gemiste betaling uit eerdere jaren wordt niet automatisch hersteld door alleen de rente over 2026 te voldoen. Laat eventuele achterstanden afzonderlijk beoordelen.

50. Bekijk of je giften kunt bundelen

Wil je goede doelen steunen en heb je in 2026 al gewone aftrekbare giften gedaan? Bereken of het zinvol is een geplande volgende gift eveneens dit jaar te doen. Voor gewone giften geldt een drempel van 1% van het drempelinkomen, met een minimum van € 60. De aftrek is begrensd op 10% van dat inkomen. Bundelen kan helpen boven de drempel te komen, maar bij overschrijding van het maximum kan spreiden juist beter zijn. Controleer vooraf de fiscale status van de instelling en bewaar het betaalbewijs.

Tip
Voor giften aan een culturele ANBI geldt een verhoging van 25%, tot maximaal € 1.250 extra aftrek. Bij fiscale partners worden de relevante giften en drempelinkomens gezamenlijk beoordeeld.

51. Controleer je periodieke gift voor 2027

Wil je gedurende langere tijd een instelling steunen? Regel een kwalificerende periodieke gift voordat je de eerste betaling doet. Bij een passende schriftelijke overeenkomst met vaste jaarlijkse giften gedurende ten minste vijf jaar geldt geen gewone giftenaftrekdrempel. Wel is de jaarlijkse aftrek in beginsel gemaximeerd op € 1,5 miljoen voor jou en je fiscale partner samen. Heb je een oudere overeenkomst van voor 4 oktober 2022 om 16.00 uur waarvoor het overgangsrecht geldt? Dan is 2026 het laatste jaar zonder dat maximum. Beoordeel voor 2027 of je afspraken en verwachte aftrek nog op elkaar aansluiten.

Let op!
Een betaling die al is gedaan, kan niet achteraf door een nieuwe overeenkomst een periodieke gift worden. Vooruitbetaling geeft evenmin automatisch extra aftrek binnen de periodieke regeling.

52. Betaal je lijfrentestorting nog in 2026

Wil je een lijfrentepremie of storting aftrekken in je aangifte over 2026? Laat eerst je jaarruimte en reserveringsruimte berekenen en betaal het aftrekbare bedrag uiterlijk op 31 december 2026. Binnen de reserveringsruimte kunnen ongebruikte jaarruimten uit de tien voorafgaande jaren meetellen. In 2026 is dat onder meer nog de ruimte uit 2016; die schuift in 2027 buiten die periode. Verzamel daarom oude inkomens- en pensioengegevens voordat je stort. Controleer ook de verwerkingstijd en jaaroverzichten van de aanbieder.

Let op!
Stort niet meer dan fiscaal en financieel passend is. Voor omzetting van stakingswinst of een oude oudedagsreserve kunnen andere betalingstermijnen gelden; pas de decemberdeadline daarop niet automatisch toe.

53. Regel je in 2025 geëxpireerde lijfrente

Is jouw lijfrente bij leven in 2025 geëxpireerd en heb je nog geen uitkeringen vastgesteld of toegestane omzetting geregeld? Dan eindigt de daarvoor geldende wettelijke termijn op 31 december 2026. Neem daarom ruim voor die datum contact op met de aanbieder en rond de keuze en administratie af. De wettelijke termijn is vanaf 2026 gewijzigd, maar volgens het kennisgroepstandpunt schuift de deadline voor deze expiraties uit 2025 daardoor niet op. Wachten op de afhandeling van je aangifte of een later aanbod van een verzekeraar kan dus te laat zijn.

Let op!
Overschrijding kan leiden tot fiscale afrekening en revisierente. Bij bijzondere omstandigheden kan een verlenging mogelijk zijn; vraag hierover tijdig advies en zo nodig toestemming.

54. Vraag nog teruggaaf over 2021 aan

Ontdek je dat je over 2021 te veel inkomstenbelasting hebt betaald of nog geen aangifte hebt gedaan terwijl je recht op teruggaaf hebt? Controleer dan uiterlijk dit najaar of herstel mogelijk is. Een verzoek om ambtshalve vermindering over 2021 moet in beginsel uiterlijk op 31 december 2026 bij de Belastingdienst binnen zijn. Denk aan een vergeten aftrekpost of onjuist verwerkte gegevens. Voeg een concrete berekening en de noodzakelijke bewijsstukken toe. Een losse vraag om informatie is niet altijd voldoende als verzoek om vermindering.

55. Regel je voorlopige aanslag ruim voor december

Verwacht je inkomstenbelasting te moeten bijbetalen en heb je daarvoor geld op een box 3-rekening staan? Vraag tijdig een passende voorlopige aanslag aan en betaal een ontvangen aanslag zo mogelijk voor 1 januari 2027. Een belastingschuld is namelijk meestal niet aftrekbaar in box 3. Doe je het verzoek ten minste acht weken voor het jaareinde en legt de Belastingdienst de aanslag niet tijdig op, dan kan onder voorwaarden toch een vermindering van je banktegoeden op de peildatum mogelijk zijn.

Let op!
Voor erfbelastingschulden geldt een uitzondering. De aftrek bij een late voorlopige aanslag kent grenzen; trek niet zelf een willekeurig geraamd belastingbedrag van je vermogen af.

56. Herbereken je box 3-positie vóór 2027

Heb je banktegoeden, beleggingen, een tweede woning, cryptovaluta of vorderingen in box 3? Laat dan vóór 1 januari 2027 berekenen hoe je vermogen uitpakt onder het forfaitaire stelsel en bij een mogelijk lager werkelijk rendement. De box 3-plannen voor 2027 zijn nog in beweging. Het kabinet heeft een wijziging aangekondigd om kleinere spaarders en beleggers te ontzien. Ga daarom niet zonder meer uit van de eerder aangekondigde verlaging van het heffingsvrije vermogen naar € 30.846. Een reële, toch al geplande privé-uitgave of passende aflossing kan je vermogen op de peildatum verlagen. Doe echter geen onnodige uitgaven alleen om belasting te besparen en houd voldoende financiële ruimte over.

Let op!
Tijdelijk vermogen verschuiven rond 1 januari kan door de regels tegen peildatumarbitrage worden genegeerd. Ook levert een lager vermogen niet automatisch voordeel op wanneer je op basis van een lager werkelijk rendement wordt belast.

57. Bewaar je vermogensgegevens rond de jaarwisseling

Verzamel voor de aangifte over 2026 de jaaroverzichten, transacties en waarden van je box 3-vermogen. Denk ook aan buitenlandse rekeningen, cryptovaluta en schulden. Voor een vergelijking met het werkelijke rendement zijn naast rente en dividend ook waardeveranderingen van belang. Zorg daarom dat je gegevens over het begin en einde van het jaar kunt reconstrueren. Leg tevens de bezittingen en schulden op 1 januari 2027 vast voor de volgende peildatum.

Let op!
Alleen naar verliesgevende beleggingen kijken is niet voldoende. De vergelijking ziet op het totale relevante box 3-vermogen.

58. Leg het gebruik van je vakantiewoning vast

Heb je een vakantiewoning of ander pand in box 3 dat je zelf kunt gebruiken? Vanaf 2026 telt bij de berekening van het werkelijke rendement ook een voordeel voor eigen gebruik mee. Je kunt onder voorwaarden uitgaan van de economische huurwaarde of de wettelijke berekening met 5,06% van de relevante WOZ-waarde, naar tijdsgelang. Leg daarom bij de jaarafsluiting vast op welke dagen het pand beschikbaar was voor eigen gebruik en wanneer het daadwerkelijk aan derden was verhuurd.

Let op!
Het gaat niet alleen om de dagen waarop je er zelf verbleef. Ook beschikbaarheid kan meetellen; controleer de uitzonderingen en de juiste waarderingsdatum.

59. Einde partiële buitenlandse belastingplicht

Maak je als inwoner van Nederland nog gebruik van het overgangsrecht voor partiële buitenlandse belastingplicht bij de expatregeling? Dat overgangsrecht eindigt na 2026. Vanaf 2027 wordt je buitenlandse vermogen daardoor in beginsel ook relevant voor de Nederlandse heffing in box 2 en box 3. Breng vóór 1 januari 2027 je Nederlandse én buitenlandse banktegoeden, beleggingen, vastgoed en aandelenbelangen in kaart. Laat beoordelen welke bezittingen in welke box vallen en of een belastingverdrag of voorkoming van dubbele belasting van toepassing is.

Let op!
Het einde van deze keuze staat los van het eventuele voortbestaan van het 30%-percentage voor je loon. De twee overgangsregelingen moet je afzonderlijk beoordelen.

60. Herbereken het voordeel van groene beleggingen

Heb je fiscaal erkende groene beleggingen of een groen spaarproduct? De aanvullende box 3-vrijstelling wordt volgens de al aangenomen wet op 1 januari 2027 beperkt tot € 200 per persoon, of € 400 met een fiscale partner. In 2026 bedraagt de vrijstelling nog € 26.715 per persoon. Vergelijk daarom voor de nieuwe peildatum het rendement, de kosten en de voorwaarden van je product met het kleinere fiscale voordeel. Let vooral op vaste looptijden en eventuele opnamekosten voordat je iets wijzigt.

Let op!
Niet iedere duurzame belegging is een fiscaal erkende groene belegging. Verkoop of overstappen is niet vanzelf voordelig; het totale beleggingsrisico en de overige voorwaarden blijven belangrijk.

61. Controleer je vermogen voor toeslagen

Ontvang je huurtoeslag, zorgtoeslag of kindgebonden budget? Controleer voor 1 januari 2027 of je vermogen op 1 januari 2027 niet boven de voor jou geldende vermogensgrens uitkomt. Een overschrijding op de peildatum kan het recht voor het hele jaar wegnemen, ook als je vermogen later daalt. Kijk naar de juiste kring van personen: bij huurtoeslag kan ook vermogen van medebewoners relevant zijn. Geplande noodzakelijke uitgaven of passende aflossingen kunnen de positie voor de peildatum veranderen. Geef verwachte wijzigingen tijdig door en controleer de nieuwe beschikking.

Let op!
Groene beleggingen tellen voor toeslagen wel mee. De box 3-vrijstelling is niet de toeslaggrens. Voor kinderopvangtoeslag geldt geen maximumvermogen.

62. Bekijk of je zorgkosten kunt bundelen

Heb je in 2026 al aanzienlijke specifieke zorgkosten en verwacht je nog een noodzakelijke, niet-vergoede behandeling of aanschaf? Bereken of betaling in hetzelfde kalenderjaar helpt om boven de inkomensafhankelijke aftrekdrempel uit te komen. Alleen daarvoor kwalificerende kosten die daadwerkelijk op je drukken, kunnen aftrekbaar zijn. Controleer de vergoedingsmogelijkheden en betaalbewijzen voordat je een uitgave meerekent. Bij fiscale partners kunnen de gezamenlijke kosten en inkomens relevant zijn. Laat een medische beslissing niet uitsluitend van het fiscale voordeel afhangen.

Let op!
Zorgverzekeringspremies, het eigen risico en veel wettelijke eigen bijdragen zijn niet aftrekbaar. Een rekening vervroegd betalen maakt een uitgesloten kostensoort niet alsnog aftrekbaar.

63. Regel gewenst fiscaal partnerschap nog dit jaar

Woon je samen en wil je voor de inkomstenbelasting over 2026 als fiscale partners kunnen worden behandeld? Controleer eerst of jullie al op een andere grond partners zijn. Is dat niet zo, dan kan een notarieel samenlevingscontract dat nog in 2026 wordt gesloten, samen met inschrijving op hetzelfde adres, partnerschap opleveren. Het beginmoment hangt onder meer af van de datum waarop jullie samen ingeschreven stonden. Laat voor het tekenen berekenen wat dit betekent voor de verdeling van gezamenlijke inkomsten en aftrekposten.

Let op!
Fiscaal partnerschap kan ook drempels verhogen of toeslagen beïnvloeden. De partnerregels voor inkomstenbelasting, toeslagen en erfbelasting zijn niet volledig gelijk.

Wilt u meer weten over bovenstaande tips en hoe deze toe te passen op uw situatie? Neem contact op voor persoonlijk advies, of volg ons op LinkedIn of Facebook om op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen. 


Deze special bestaat uit :